ملاسما چیست؟
ملاسما یک مشکل پوستی رایج است که باعث ایجاد تارهای رنگی و تیره رنگ بر روی پوست شما میشود. این مشکل را زمانی که در زنان باردار اتفاق میافتد، ماسک بارداری مینامند. این وضعیت در زنان نسبت به مردان بسیار رایجتر است، هرچند مردان هم ممکن است این بیماری را تجربه کنند. طبق آمار آکادمی آمریکایی پوست، ۹۰ درصد از افرادی که لک ملاسما دارند، زنان هستند. شایعترین سنین بروز این بیماری ۲۰ تا ۳۰ سالگی است و در خانمها از آقایان بیشتر دیده میشود. لک ملاسما معمولا پس از زایمان ناپدید میشود، اما ممکن است برای ماهها یا سالها باقی بماند.
علائم لک ملاسما
لکههای ملاسما تیرهتر از رنگ پوست معمولی شما هستند. به طور معمول این مشکل در صورت رخ میدهد و متقارن است. سایر نواحی بدن شما که اغلب در معرض آفتاب هستند نیز میتوانند به ملاسما مبتلا شوند. لکههای قهوهای رنگ ملاسما معمولا در نقاط زیر ظاهر میشوند:
- گونهها
- پیشانی
- پل بینی
- چانه
همچنین میتواند در گردن و ساعد نیز رخ دهد. تغییر رنگ پوست هیچ آسیب جسمی ندارد، اما این لکهها ممکن است از لحاظ ظاهری آزار دهنده باشند. اگر متوجه این علائم ملاسما شدید، به پزشک متخصص مراجعه کنید. آنها ممکن است شما را به یک متخصص پوست ارجاع دهند، پزشکی که در درمان اختلالات پوستی تخصص دارد.
علت لک ملاسما چیست؟
کاملا مشخص نیست که چه چیزی باعث ملاسما میشود. افرادی که پوست تیرهتر دارند بیشتر از افراد دارای پوست روشن در معرض خطر این مشکل پوستی هستند. حساسیت به استروژن و پروژسترون نیز با این بیماری مرتبط است. این بدان معنی است که قرصهای ضد بارداری، بارداری و هورمون درمانی میتوانند باعث ایجاد ملاسما شوند. قرار گرفتن در معرض نور خورشید میتواند باعث ملاسما شود، زیرا اشعه ماوراء بنفش بر سلولهای کنترل کننده رنگدانه (ملانوسیتها) تأثیر میگذارد.
سایر عواملی که باعث ایجاد این بیماری میشود شامل موارد زیر هستند.
- تاثیرگذاری عامل استرس
به نظر میرسد که بین لکها ملاسما و استرس رابطهای وجود دارد. استرس میتاند ثبات سیستم رنگدانه پوست رو بر هم بزند و باعث شود تا ملاسونیتها، رنگدانه ملانین زیادی تولید کنند.
- تاثیرگذاری انواع داروها
داروهای حساس به نور مثل آنتی بیوتیکها و تتروسایکلین مشخص شده که در مواردی باعث ایجاد لکهای ملاسما میشوند. همچنین این قضیه در شیمی درمانی یا پرتو درمانیها هم صادق است. اما به طور طبیعی، بعد از درمان، تقریبا در طی یک دوره شش ماهه این لکها از بین میروند.
- مسمومیت زیاد سلولی
مسمومیت سلولی هم میتواند بر اثر استفاده از یک نوع عطر مصنوعی و قرار گرفتن در معرض آفتاب بعد از آن ایجاد شود. چنین شرایطی میتواند منجر به ایجاد لکهای ملاسما شود. برخی از روغنهای اسانسی هم میتوانند باعث این اتفاق شوند.
- استعداد ژنتیکی
پوست بعضی از افراد، به طور ژنتیکی، بیشتر مستعد تولید رنگدانه و یا لک ملاسما هست.
- درمانهای لیزر
بعضی از انواع خاص لیزر، مخصوصا لیزر الکساندریت، ممکنه باعث ایجاد لک ملاسما شود، مخصوصا در افرادی که پوستهای تیرهتری دارند.
نحوه تشخیص لک ملاسما چیست؟
در بیشتر موارد برای تشخیص لک ملاسما معاینه فیزیکی و بصری کافی است و شما با توجه به نوع تغییر رنگ پوست خود میتوانید متوجه این بیماری شوید. در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایشهایی روی پوست شما انجام دهد تا از وجود این بیماری مطمئن شود. یکی از تکنیکهای آزمایش، معاینه لامپ وود است. در معاینه لامپ وود نوع خاصی از نور روی پوست شما نگه داشته میشود. این به متخصص پوست اجازه میدهد تا عفونتهای باکتریایی و قارچی را بررسی کند و تعیین کند که ملاسما چند لایه پوست را تحت تأثیر قرار داده است.
برای بررسی هر گونه بیماری جدی پوستی، ممکن است بیوپسی نیز انجام دهند. این شامل برداشتن یک قطعه کوچک از پوست آسیب دیده برای آزمایش است.
درمان لک ملاسما
برای برخی از زنان، لک ملاسما به خودی خود ناپدید میشود. این معمولا زمانی رخ میدهد که این بیماری به دلیل بارداری یا مصرف قرصهای ضد بارداری باشد. کرمهایی وجود دارد که متخصص زیبایی ممکن است بعد از معاینه آنها را به شما پیشنهاد دهند تا پوست شما روشنتر شود. آنها همچنین ممکن است استروئیدهای موضعی را برای کمک به روشن شدن مناطق آسیب دیده تجویز کنند. اگر این روشها برای درمان لک ملاسما موثر نبودند پزشک برخی درمانهای دیگر مانند لایه برداری شیمیایی، درم ابریژن و میکرودرم ابریژن استفاده میکند.
این روشهای درمانی تضمین نمیکنند که مشکل پوستی شما به صورت کامل درمان شود اما تا حدود زیادی ممکن است به رفع مشکل کمک کند؛ همچنین ممکن است لک ملاسما به طور کامل از بین نرود. برای کاهش خطر بازگشت ملاسما میتوانید به صورت دورهای پزشک خود را ملاقات کنید و برخی کارهای مراقبت پوستی را انجام دهید. این موارد شامل به حداقل رساندن قرار گرفتن در معرض نور خورشید و استفاده روزانه از کرم ضد آفتاب است.